Hoogmoed

Ik wilde schrijven over een land van onbegrensde mogelijkheden, maar dat komt zo wel. Het is zaterdag en de kranten zijn dik, de nacht was slecht, de week vermoeiend, vooral gisteren. Een bus met burgemeesters, wethouders, griffieren, en (steun)raadsleden, in totaal 60 man uit Velsen, Beverwijk, Heemskerk en Uitgeest, begaf zich voor een werkbezoek naar Leiderdorp. Onderwerp: regionale samenwerking, iets wat ze in die regio al heel goed doen. Het was vooral goed luisteren. Dat kan niet iedereen, want aan het eind riep iemand 'En het is vooral duur', terwijl eerder nog het percentage van de bezuiniging werd gemeld.
   Half zeven, weer terug in Velsen, nodigde Wim ons uit voor het eten. We spraken af bij Grand Café Milarca in het voormalige station van Santpoort-Zuid, gerund door Milarca Böhm. Geen eten, want het was de avond van de officiële opening. Milarca vult de mooie ruimte met veel warmte en straalt een enorme kracht uit, ondanks de recente dood van haar man. Welke ondernemer zoen je gedag, direct na de eerste kennismaking? Nou, Milarca dus. Na een half uur praten heb je het gevoel elkaar al een leven lang te kennen.
   Maar we moesten toch eten, dus zakten we verder af naar Bloemendaal, waar Bartje in de voormalige Ridders van Brederode een bistro is begonnen. Het is de plaats waar Ernst en ik elkaar de eerste zoen gaven. Alleen daarom is het al een leuke stek, maar de verbouwing heeft van het ooit zo donkere etablissement een prachtig, licht restaurant gemaakt. Lekker eten, geen frutsels, tikje prijzig, maar de bediening is goed en oer gezellig. En de gesprekken gingen, hoe kan het ook anders, over politiek. Drie GroenLinksers aan een tafel.
   In de bus sprak ook iedereen over politiek, met name over de verschillende begrotingen, want die liggen overal ter goedkeuring. Die van Velsen is redelijk uniek, begreep ik al snel. Hij sluit en wij teren de komende jaren niet in op de algemene reserve. Goed gedaan jochies, denk je dan, zeg je dan. Nee, zo gaat dat niet, begreep ik vanmorgen uit de krant. Positiviteit is des duivels oorkussen. Je noemt zo'n begroting dan onwaarschijnlijk gunstig en beweert dat het een kwestie van tijd is dat zal blijken, dat de realiteit veel slechter is. Drie keer raden...juist, BB. In dit geval Bart Boele, niet die kleine in Bloemendaal.
   Je kan de man ook niet één keer een compliment geven, of hij wordt weer super zuur. Maar wat me aanzette om mijn voorgenomen blog nog even uit te stellen was wel de hilariteit van zijn column. BB vergelijkt zichzelf met een Volkskrant columnist. Jawel, met Pieter Hilhorst. Oei. Was het niet een reactie van één van Boeles trouwe lezers op mijn blog 'Boele Beu', dat je het niveau van de IJmuider niet mag vergelijken met dat van de Volkskrant? Dat is BB kennelijk ontgaan. Er zijn tal van wethouders die aanvankelijk geen bestuurlijke ervaring hadden, maar wel hersens genoeg om wethouder te worden. En er zijn ook veel wethouders die geen politicoloog zijn, zoals Hilhorst, zelfs niet hebben gestudeerd. Het gaat toch vooral om die hersens en de aard van het beestje, dunkt me. Kortom, de ene columnist is de andere niet.
   Ik vind het wel een uitdaging trouwens, om Boele wethouder te maken. Dat wordt lachen! Niet voor burgers natuurlijk, want hij zal al zijn voornemens er doorheen jassen, ongeacht meningen van anderen. Boele is namelijk voorstander van een dictatuur. Als zijn raad hem opdracht geeft om subsidies stop te zetten, omdat het geld ontbreekt, dan gaat Boele dat toch uitgeven. "Wat raadsbesluit? Niets raadsbesluit! Ach ja, die begroting kan me wat, ik zei toch al dat die te rooskleurig was." "Geen lokalen op een grasveldje, zegt u? Opzouten met die burgerparticipatie! Bouwen die handel, want dan is het maar gebeurd!"
   Zo zuur als vanochtend, heb ik het nog niet eerder gegeten. Zie ik hier een flinke dosis jaloezie? Zie ik hier een man krachtig naar boven trappen? Calimero heeft zijn ventiel gevonden en blaast zich op tot wonderbaarlijke afmetingen. Ik moet denken aan standbeelden als die van Sadam Houssein, Stalin, en zoveel andere dictators van heden en verleden. Ik zie ze omvallen of stilletjes worden afgevoerd. Maar deze waait weg als een gasgevulde ballon en wat zwartgallige donsjes dwarrelen verlaten op de grond.
   Sukkelend, stuntelend en soebattend kijkt de raad haar wethouder Boele na met de grote vraag, of zij nu weer haar burgers mag vertegenwoordigen. "Dus we stemmen weer gewoon zoals vroeger?" vraagt de een. "Volgens mij wel." antwoordt de ander en zet zijn voeten stevig op de grond. "Ik ben bang," zeg ik als rechtgeaarde GroenLinkser, "dat er niets anders op zit. Het was natuurlijk wel makkelijk onder Boele en het is natuurlijk ook doodvermoeiend om met iedereen rekening te houden, maar zoals Boele wil ik niet eindigen." "Ach," zegt Franc, "het deed geen pijn, hij is niet hard gevallen. Dat heb je met hoogmoed. Dan stijg je tot hoogtes, die behoren bij het goddelijke, die niemand meer kan bevatten."

Populisme

Wat is het nu toch, dat mensen absoluut niet tegen hun verlies schijnen te kunnen, zelfs niet in de politiek? Als gemeenteraad stem je voor of tegen een voorstel. In Velsen houdt dat in: 17 voor en 16 tegen = aangenomen. De raad vertegenwoordigt de burger, zonder corruptie eerlijk gekozen, in dit geval in 2010. Wordt die burger door een partij niet goed vertegenwoordigd, dan kan deze de partij daarop aanspreken, maar niet de raad. Ook kan die burger de volgende keer op een andere partij stemmen. Daarvoor zijn er elke vier jaar verkiezingen.
   Een politieke partij, die behoort tot de minderheid van de tegenstemmers zal zich echter in ieder geval moeten neerleggen bij een raadsbesluit. Verloren, maar het potje kan niet worden overgespeeld. Bij een verloren schaakwedstrijd kan de verliezer ook niet zijn stukken terugzetten en de wedstrijd overdoen. Revanche is in de politiek niet mogelijk, maar veel raadsleden schijnen daar behoorlijk veel moeite mee te hebben.
   Op het moment dat een verliezende partij zich na een raadsbesluit gaat inzetten voor haar verloren standpunt, dan doet die partij naar mijn mening aan zwaar populisme. Dat is ongeveer hetzelfde als volksverlakkerij. Een raadsbesluit is een democratisch genomen besluit en dient te worden gerespecteerd. Acties van partijen naderhand, om aan te geven dat ze het niet eens zijn met raadsbesluiten en daarmee alsnog op een of andere wijze hun zin willen doordrijven, kunnen alleen gezien worden als de burger een worst voorhouden.
   Ik geef toe, het is een geweldige manier om populariteit te oogsten, wellicht meer kiezers, maar om die binnen te halen met onhaalbare zaken is niet fris. Het wakkert de opinie van de burger aan, dat politieke partijen nooit doen wat zij beloven. Al eerder schreef ik in een blog, dat een partij niet moet beloven, maar slechts moet zeggen wat zij graag zou willen. Of dat uitvoerbaar is (door geld, oppositie, coalitieafspraken), is een tweede. Dat is het lot van de democratie, het beste van veel slechte systemen.
   Met populisme neigen partijen qua instelling naar een dictatuur, zeker als de mening van de raad genegeerd wordt. Zij willen immers hun zin doordrammen en gaat dat niet via de geëigende weg, dan worden allerhande andere middelen ter hand genomen.
   Oh ja, er zijn heus wel eens raadsbesluiten, die na voortschrijdend inzicht en gewijzigde omstandigheden de tand des tijds niet doorstaan, maar dan is het weer aan de raad, om met een meerderheid te komen om dit besluit te heroverwegen. Een protestactie over een raadsbesluit past, nogmaals, niet bij een politieke partij. Het is niet integer.
   De subsidie aan het Witte Theater wordt stopgezet, zo heeft de raad besloten. Daar valt niet aan te tornen, ook niet door de SP.