Nederland op zijn reet / Asscher, lik me reet!

De volkomen logica van het UWV is 150 extra handhavers inzetten om werklozen een schop onder hun kont te geven, want er zijn veel teveel werklozen. Eerste en waarschijnlijk enige pluspunt daarvan is de tewerkstelling van die 150 mensen. Daarmee wordt het UWV voor ons belastingbetalers duurder, maar op die gelukkige dag zullen de media geen ruim 400 werklozen extra vermelden, maar 'slechts' ruim 250. Want zo hard gaat het: ruim 400 per dag!
   Iemand wordt naar mijn mening werkloos en krijgt WW als zijn baan verdwijnt, als zijn baas hem niet meer kan betalen of als hij zijn werk niet naar behoren uitvoert, niet omdat hij zelf opstapt en ook niet omdat hij graag zonder werk zit en zijn inkomen ziet slinken tot 70 en in veel gevallen zelfs 50%. Zo'n ontslag is, zeker als iemand al jaren bij een bedrijf werkt, een enorme klap die het leven volkomen overhoop gooit. Alle zekerheden die het werk en het inkomen boden zijn ineens foetsjie. Een paar maanden met een uitkering is waarschijnlijk nog net te overbruggen, maar duurt het langer, dan komen huis en haard in gevaar. En hoe het is gesteld met de verkoop van huizen, dat weet u al, dat behoort u te weten.
   Een logische denkwijze is naar mijn mening, dat als er iedere dag ruim 400 werklozen bijkomen, er ook iedere dag ruim 400 banen verdwijnen. In veel gevallen is dit structureel, blijvend. Een failliet bedrijf bestaat niet meer en komt niet plotseling over twee jaar weer terug. Een reorganisatie bij multinationals is een inkrimping, die niet een jaartje later ineens weer ongedaan wordt gemaakt. Gesloten filialen heropenen zich niet. Ik heb nog nooit een verdwenen bankkantoor weer terug zien komen. En last but not least: een robot zal zijn plaats nooit meer afstaan aan een man van vlees en bloed.
   Enige oplossing is, dat er sectoren moeten zijn of bijkomen, die werkgelegenheid bieden. Zo'n sector zou de zorg zijn, want Nederland vergrijst. Maar nu het kabinet heeft besloten, dat de zorg enorm moet besparen, lijkt een groei van arbeidsplaatsen ook daar niet voor de hand te liggen. Immers, we moeten participeren. Dat wil zeggen, dat wij zelf onze ouders moeten verzorgen, tot ze zo dement en onzindelijk zijn, dat het een onmogelijke opgave wordt. In dat idee zit veel kinder- en naastenliefde, maar gelijktijdig moeten echtparen werken en kinderen verzorgen. Ik kan u vertellen: dat is een flinke klus. Dan wordt er bovendien van vrouwen verwacht dat ze een betaalde baan hebben (nog afgezien van het feit, dat dat meestal voor de financiën nodig is), want de emancipatie heeft nou eenmaal bepaald, dat je als vrouw alleen dán volwaardig functioneert. Ouders zijn verplicht hun kinderen door anderen op te laten voeden, volkomen tegennatuurlijk, maar zo is het nou eenmaal door de politiek bepaald. Het respect dat mijn moeder in de jaren zeventig wilde voor haar zware werk als huisvrouw en moeder van drie kinderen heeft de emancipatie haar nooit gebracht.
   De zorg voor kinderen, gehandicapten en ouderen blijft ondanks alle strijd om respect, altijd een bezigheid, die geen aanzien heeft en die tussen neus en lippen door effe moet worden verleend. Dit kabinet heeft dat zelfs verheven tot een plicht van het volk, die geen cent waard is. In tijden dat 55-plussers en mensen met een arbeidsbeperking nog amper aan een baan komen, heeft dit kabinet de pensioenleeftijd verhoogd en bezuinigt het zwaar op de mogelijkheden voor gehandicapten.
   Maar de grootste logica komt nog: Die pensioenleeftijd moest omhoog, omdat de mens steeds ouder wordt en de werkende bevolking de AOW niet zou kunnen opbrengen. Nu zijn er dus relatief minder AOWers maar meer werklozen. Na 25 jaar werken krijgt een vijftiger eerdaags nog een jaar WW en dan, als zijn partner geen inkomen heeft, verdwijnt hij in de bijstand. AOW of bijstand, wat maakt het verschil? Heeft de partner wel een inkomen, dan verdwijnt de WWer tot zijn AOW uit de statistieken. Dat is prettig voor de overheid, want zo'n statistiekloos persoon bestaat niet, kost niets, is niet in cijfertjes te duiden en dus kan een kabinet ook niet worden aangesproken op die steeds grotere groep kansloze werklozen, die de armoede inlazeren en/of hun hele oudedagsvoorziening opvreten, voor ze werkelijk oud zijn. Alles voor niets opgebouwd. Niets om aan de kinderen achter te laten. Waarom deden we het allemaal?
   En als reactie op dit alles zegt Asscher ('sociale' zaken) nu, dat de vergrijzing niet zal zorgen voor tekorten op de arbeidsmarkt, door verhoging van de pensioenleeftijd minder personeelstekorten zullen optreden dan verwacht. Kortom, wij hoeven ons niet druk te maken om te worden verdrongen door de vergrijsden. Waar hij deze godsliederlijke onzin vandaan haalt mag Joost weten. Voor al die grijze mensen is geen werk en anders wil niemand ze hebben, Asscher, dus logisch dat ze geen tekorten zullen opleveren. Die ouderen blijven waar ze waren: oud, uitgerangeerd, maar nu vaak inkomensloos. Als Asscher de inkomenslozen, die uit alle statistieken zijn verdwenen zou meerekenen, dan ziet zijn plaatje er volledig anders uit.
   Maar Asscher gaat nog verder: Er zal veel werk verdwijnen door automatisering of omdat bedrijven verkassen naar lagelonenlanden. Hij vreest daarom dat ook de werkgelegenheid van de middenklasse onder druk komt te staan. Hij zegt dus feitelijk: er komen nog werklozen bij, ongeacht leeftijd. En met al deze wetenschap ziet onze goede meneer Asscher geen problemen en gaat stug door met zijn beleid. Dat vind ik knap dom.
   En omdat er steeds minder banen te vergeven zijn, moeten Nederlanders langer werken en schaft het UWV 150 controleurs aan om ervoor te zorgen dat er gesolliciteerd wordt. Wat een logica! Dat een werkloze na 100 sollicitaties en een halve reactie de puf niet meer kan opbrengen om weer een zinloze brief te schrijven, weer een zinloze 'contacten-meeting' of ridicule workshop bij te wonen, dat gaat er niet in bij de werkende UWVers. Dat Nederland op zijn reet ligt, dringt alleen door bij de mensen, die werden getroffen door dit wanstaltige regeringsbeleid, de automatisering, de crisis. Mensen die gefrustreerd thuis zitten en zich in wanhoop afvragen, wat ze nog kunnen ondernemen om niet alles kwijt te raken waar ze een leven voor hebben gewerkt. De uitzichtloze situatie creëert  depressies en fatalistisch gedrag, maar schop gerust door UWV, geef de werkloze vooral de schuld en veel straf!

Elke dag stervende

De stijging van de zorg- en ziektekosten door de vergrijzing heeft een discussie op gang gebracht, die inmiddels niet alleen nog gaat over waar het geld vandaan moet komen, maar ook of we het geld überhaupt altijd moeten uitgeven. Met 'altijd' doel ik op levensreddende operaties en behandelingen, ongeacht leeftijd en de fysieke of geestelijke staat van de patiënt. Moet een dementerende bejaarde nog een openhartoperatie ondergaan, of moet een hele zwakke tachtig jarige nog een nieuwe heup krijgen?
     In de discussie wordt gesteld, dat de patiënt en/of de familieleden op dit moment de dienst uitmaken en dat de artsen die wensen moeten opvolgen. Maar ook de medische wereld zelf heeft, terecht natuurlijk, als doel om mensen zo lang en plezierig mogelijk te laten leven en doet er alles aan om levens te rekken.

Daarbij dragen verschillende overheden en vele organisaties als het Longfonds en de Hartstichting ons, via allerlei voorlichtingscampagnes, op om vooral gezond te leven. We mogen geen ziektes krijgen en er zeker niet aan dood gaan. Het algemene doel: mensen moeten zo oud mogelijk worden.
     Joris Slaets, hoogleraar ouderengeneeskunde, zegt in een interview in de Volkskrant van vandaag: "Ik denk dat mensen nu vaak te laat sterven." En elders: "Ik vind dat je gewoon over de dood moeten kunnen praten." Hij heeft gelijk. In Nederland kan dat niet. De dood is een taboe. De jeugd denkt aan een rekbaar leven, waarin alle sores van de ouderdom voortdurend voor hen uit blijft schuiven, tot een midlifecrisis ineens de gemoederen laat ontwaken of een hartinfarct of een knobbeltje in de borst het gezonde lijf de eerste dolksteek toebrengt. Voor die tijd wordt over de dood absoluut niet gepraat en als het kan ook zo min mogelijk gedacht. Jaren geleden zei Max Pam (journalist, schrijver, etc.) in een interview op tv, naar aanleiding van zijn hersenbloeding in 2002, dat hij nog nooit in een ziekenhuis was geweest en zich ontzettend verbaasde over zoveel ellende en ziektes. Ik was onthutst. Waar had die man tot 2002 ondergedoken gezeten?

     De gezondheidsnota van onze gemeente is afgelopen donderdag door de raad aangenomen. In de nota veel aandacht voor preventie, want we mogen niet ziek worden. We moeten niet roken, niet drinken, niet blowen, niet depressief worden. En om dat te bewerkstelligen moeten we veel bewegen. Daartoe dient zelfs het plan om twee beweegcoaches aan te stellen, want er zijn mensen, die dat zelf niet kunnen bedenken of die er niet toe kunnen komen. Wat kan je tegen zo'n nota hebben? Niets! Hij is er om ons gezond te houden of weer te krijgen, maar waarschijnlijk nog meer, om de kosten van de zorg en de ziektes tot het minimum te beperken. Ook de senioren worden er rijkelijk in vermeld. Zij moeten ook veel bewegen en zo lang mogelijk blijven leven. De meerkosten voor mensen boven de 70 gaan echter niet zitten in hun ziektekosten, maar in die voor de zorg die zij tot hun dood benodigen (nog afgezien van alle jaren AOW, waarop zij recht hebben). Kortom, lang leven is duur voor de gemeenschap. En waar dat geld in de toekomst vandaan moet komen, weten we nog niet.

     Het wordt dus tijd, dat er een hele nieuwe discussie op gang komt. Is de enorme aandacht in onze huidige samenleving voor preventie wel iets wat wij ons kunnen permitteren? Moeten wij niet aan het individu overlaten, hoe gezond of ongezond deze wil leven? Kunnen we de roker, de drinker of de blower niet gewoon met rust laten? Dan kunnen we misschien praten over genieten van een korter leven?
     Na mijn slokdarmoperatie zei mijn chirurg: "Je wordt er geen tachtig mee." Dat vond ik flauw, want waarop moest ik dan rekenen? 79, 50? Inmiddels 54 vind ik, dat ik de 81 ga bewijzen, maar lukt dat niet, so be it. Net als mijn moeder 90 worden, dat liever niet. Die heeft jarenlang zitten wegkwijnen in een rolstoel, in een luier, met scheve mond, afasie, hardhorend en volkomen afgesloten van haar omgeving. Om een pilletje kon ze niet eens meer vragen.

     Iemand die goed ziek is geweest weet, dat lijf en geest zo verschrikkelijk kunnen aanvoelen, dat de dood een verlossing zou zijn. Wat je, bijvoorbeeld, met een chemokuur op de been houdt is het uitzicht op het einde van die kuur. Maar als er geen einde aan de ellende zit, als dat lijf voortdurend lijdt, dan is de dood aanvaardbaar, een verlossing. Van mij mag er dan ook meer aandacht uitgaan naar het omgaan met angst voor de dood. Dat houdt in, dat we erover moeten kunnen praten, dat we de dood accepteren als het enige zekere onderdeel van ons leven. In plaats van twee beweegcoaches zou ik liever twee filosofen zien, die een discussie op gang brengen over de waarde van het leven en de waarde van de dood. We zijn allemaal stervende, ons hele leven, maar pas als we dodelijk ziek zijn, gaan we ons er mee bezig houden. Veel eerdere berusting in het feit, dat de dood onvermijdelijk is, is volgens mij een grote stap in de richting van een prettig en zelfs gelukkig leven. Het doet je beseffen dat je iedere dag moet pakken, iedere dag goed om je heen moet kijken, iedere dag je geliefden moet koesteren en iedere dag moet genieten van wat je wél hebt.

     Het zou best eens kunnen zijn, dat dat leidt tot een aangenamer samenleving, waarin mensen meer rekening met elkaar houden, elkaars fouten sneller vergeven en zich beter kunnen verplaatsen in een ander. Dat leidt weer tot een grotere harmonie en wellicht zelfs tot een betere gezondheid.