Ik dank God op mijn blote knieën, dat mijn vader atheïst was

Moet ik dankbaar zijn dat mijn vader de Candy's naast de telefoonboeken 'verstopte' en dat de Sextant van de NVSH naast de Intermediair in de krantenbak lag? Dat hij mijn moeder zo had 'opgevoed', dat zij een vrij huwelijk accepteerde? Dat onze buurvrouw acht jaar lang mee ging op vakantie? Dat mijn moeder geen 'aan huis' schoonheidssalon mocht beginnen, maar wel met haar jonge dochtertjes in Amsterdam mocht gaan solliciteren voor een functie als verkoopster in een seksshop? Moet ik dankbaar zijn, dat mij werd uitgelegd hoe leuk partnerruil was of hoe geweldig hoeren waren? Moet ik dankbaar zijn, dat mijn vader mij maar een zeurkous vond, toen ik mijn man betrapte op vreemdgaan? En past dankbaarheid, dat mijn ouders hun schouders ophaalden voor mijn tranen? Moet ik geen woede voelen, als ik denk aan die vriend van mijn ouders, die verkeerde kusjes gaf, en twee weken later weer gewoon op de koffie kwam? Of die vriend, die zijn hand als het even kon tussen mijn benen stopte? Had ik geen walging moeten voelen, als ik me op verjaardagen realiseerde, dat er vijf 'vrouwen' van mijn vader naast elkaar zaten? Moet ik dankbaar zijn dat hij atheïst was?

Ja.

Ik kon mijn ongelukkige moeder niet troosten, want ze liet het zelf gebeuren. Ik kon geen goede man trouwen, want ik wist niet dat die bestond. Ik kon mijn woede niet kwijt, want die was aan dovemansoren gericht. Ik moest een half leven leiden, voor ik tot de ontdekking kwam, dat mijn vaders wereld niet de mijne was. Ik moest kleppen openzetten waarvan ik het bestaan niet wist, om andere signalen op te vangen. Ik moest schrikken van mezelf, van mijn beperkte zicht, mijn bekrompenheid. Ja, bekrompen, want eenzijdigheid is altijd bekrompen, ook al doceert die vrijheid.
   Ik ben woedend op mijn vader, nog steeds, omdat hij een kind geen kind liet zijn. Omdat zijn propaganda niet deugde, mensen intens kwetste, van de liefde gemeengoed maakte en vernedering bagatelliseerde.
Maar mijn vader was mijn vader maar. Een mens van vlees en bloed, zonder supermacht, zonder verborgen krachten. Eigenlijk een zielig product van zijn ouders, die door de dood van twee dochters te goedwillend werden. Een man, die nooit eens werd terechtgewezen, niet door broers of zussen, niet door zijn volgzame vrouw, niet door een baas, want hij was zelf de directeur. De terechtwijzing van zijn kinderen kwam te laat.
   Ik was niet bang voor hellevuur en voor de toorn van God, want dat bestond allemaal niet in mijn leven. Ik had geen nachtmerries over een brandend hiernamaals, dat me zou wachten als ik een kleine stap in de verkeerde richting zou doen, of als ik niet luisterde naar mijn pa of de schoolmeester. Mijn hiernamaals bestond eenvoudig niet en dat wist ik al toen ik zes was. Ook geen geweldig gegeven, maar toch beter dan branden. Mijn strijd was een gelijke strijd, tussen mens en mens. Niet die van Greta uit mijn krant, die voortdurend de toorn van God vreesde, omdat de vader van een vriendje haar verkrachtte. Die haar eigen lichaam niet mocht ontdekken, omdat God dan oma wel zou straffen. Greta voerde een ongelijke strijd, met een onzichtbare supermacht, van wie je niet wist wat hij zou doen. Hoe hij je te grazen zou nemen. Ik kon mijn vader vervloeken waar hij bij stond, dan nog zou mijn hiernamaals gewoon niet bestaan en zouden mijn familieleden daar geen enkel nadeel van ondervinden. Greta kon niet eens denken in die richting, want ook die gedachten kon haar God lezen. Mijn vader verkondigde geen liefde, maar lust. De Roomse kerk stond voor hetzelfde, maar daarbij kwam ook de onvoorspelbare en onzichtbare toorn Gods, waarvoor men doodsangsten uitstond. Een toorn, die kennelijk niet gold voor de gezagsvoerders. Of misschien wel, en branden zij nu in eeuwige hel en verdoemenis. Laat dat een troost zijn.

Ik dank God op mijn blote knieën, dat mijn vader atheïst was.

Misbruik

2011 was een jaar waarin de kwetsbaarheid van jongeren volop naar boven kwam. Robert M. werd ontmaskerd, het seksueel misbruik binnen de Katholieke kerk kwam naar buiten, een meisje werd vermoord door haar buurman, een moeder vermoorde haar vier babies, een vader gooide zijn peuter uit het raam. Nederland koestert haar kinderen, verwent ze en gunt ze alles, op een aantal individuen na. Mensen die juist in de situatie verkeren, dat kinderen ze zouden moeten kunnen vertrouwen. Een crèche medewerker, een pastoor, een buurman, een zwemleraar, een vader en een moeder.

     Het gevaar voor kinderen komt zelden van de straat, zelden van de groepen, die veel mensen zo beangstigend vinden, zoals daklozen of hangjongeren. Ouders zijn bang wanneer hun kind alleen over straat fiets, maar zijn gerust als hun kind zich in een huis bevindt van een bekende, ofschoon de meeste verkrachtingen juist daar plaatsvinden en de agressor vaak een bekende is.

     Toen ik een jaar of 13 was, ging een vriend van mijn ouders mee op vakantie. Arnold was een klein, bol mannetje met een enorme knevel, een arrogant loopje en een harde stem. Een mannetje, dat ik nu een behoorlijk frustratie zou toedichten. Arnold had het op mij gemunt. Hij was altijd aardig en gaf me veel complimenten. Van die dingen, waar je op die leeftijd erg gevoelig voor bent. In die tijd noemde je meiden van mijn leeftijd ‘bakvissen’ (te jonge vissen, die worden teruggegooid in zee). Geen kind meer, maar ook nog lang geen vrouw. Tijdens de vakantie bleek dat Arnold daar geen boodschap aan had. Op momenten dat mijn ouders elders waren, kwam Arnold naar ons tentenkamp en begon zijn praatjes over hoe mooi ik was, of ik wel eens een vriendje had gehad, of ik wel eens had gekust, of ik wilde weten hoe dat voelde, "Zullen we een kusje doen", waarbij hij mij tegelijkertijd streelde. Gelukkig had in een tweelingzus, die nooit ver van mijn zijde week en dus werd Arnold met regelmaat gestoord in zijn amoureuze praatjes.

     Ik wist dat het niet deugde, maar tezelfdertijd voelde ik me groot. Dat wat meisjes van die leeftijd allemaal wel hebben, denk ik: de aandacht van een man doet je groeien, bewijst dat je nu écht vrouw gaat worden. Wat voor minkukel dat dan is, lijkt bijna niet uit te maken. Nee, ik was nog net zo wijs, dat ik niet op zijn avances inging. Na enige tijd maakte het me kwaad en trachtte ik hem te ontlopen, maar iedere dag zat die man weer bij ons aan tafel. Ik begon hem te pesten en te bespotten, wat weer de boze reacties van mijn ouders uitlokte. Ik vertelde hen niets.

     Ongeveer een jaar of anderhalf later belde Arnold mij op. Hij vroeg me, of ik foto’s wilde maken. Waarvan? “Nou,” vertelde hij “Marjolein, mijn broer en ik vrijen met elkaar en we zoeken iemand, die daar foto’s van kan maken. Jij zou daar prima geschikt voor zijn.” Ik was razend en vertelde het mijn moeder. Ik hoorde haar aan de telefoon met Marjolein praten: “Dat zijn geen voorstellen, die jullie moeten doen. Daar is ze nog veel te jong voor.”

     Een week of wat later kwam ik thuis van school en trof Arnold op de bank aan. Het bloed steeg naar mijn hoofd. Ik begreep niet, hoe mijn ouders zo’n vent te vriend konden houden.

     Het was niet de enige ervaring die ik opdeed met viespeuken. Een andere vriend van mijn vader presteerde het in dezelfde periode om me ineens in mijn kruis te grijpen, toen we samen een lp uitzochten. Ook hij bleef gewoon bevriend. Zijn schoonzoon zou me jaren later in mijn eigen vestibule hard en ongewenst op mijn mond zoenen. Een baas van mijn werk dacht, nadat hij mij na overwerk naar huis had gebracht, meteen het bed met me in te kunnen duiken. Ik heb hem met veel kracht en moeite de deur uit gekregen. Ik was toen al getrouwd. Hij werd ontslagen.

     De gevaren voor meisjes liggen om de hoek. Als ze geluk hebben, zoals ik, dan zijn ze mans genoeg om de leugens te onderkennen, of zich los te rukken. Helaas lukt dat veel meisjes niet. En laat ik de jongens niet vergeten, die in de vorige eeuw massaal zijn misbruikt en met hun verhaal nergens heen konden.
     Doel van dit verhaal: let op de kleine signalen. Ze zijn er absoluut. En neem een kind serieus.